Bearish là gì? Chiến lược giao dịch hiệu quả khi thị trường bearish

Ở bài viết trước đó, chúng ta đã cùng tìm hiểu về khái niệm bullish, và bây giờ chúng ta sẽ tìm hiểu về khái niệm ngược lại – bearish. Bearish đề cập đến một thị trường có xu hướng giảm giá. Trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư không mong muốn thị trường bearish vì nó làm giảm giá trị đầu tư của họ. Tuy nhiên, đối với những nhà giao dịch margin như forex hoặc tiền điện tử, dù thị trường là bullish hay bearish, họ vẫn có thái độ lạc quan vì luôn có cơ hội kiếm được tiền.

Vậy bearish là gì và những đặc điểm của thị trường bearish là gì? Làm thế nào để kiếm tiền trong thị trường bearish?… Đó là những điều chúng tôi muốn chia sẻ với các bạn trong bài viết này. Hãy tiếp tục theo dõi nhé!

Bearish là gì? Thị trường bearish là gì?

Thị trường bearish là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ một thị trường giảm giá. Trong thị trường này, giá của các tài sản hoặc tổng thể thị trường đang có xu hướng giảm xuống dưới mức trung bình lịch sử trong một khoảng thời gian dài, kèm theo khối lượng giao dịch lớn.

Một thị trường được coi là bearish khi giá cả giảm hơn 20% so với mức giá cao nhất và gần nhất trước đó, kéo dài trong thời gian dài. Khi đó, nhà đầu tư thường trở nên bi quan về thị trường và nhanh chóng bán ra để chốt lời hoặc giảm thiểu thiệt hại. Điều này dẫn đến giá cả tiếp tục giảm.

Thuật ngữ “bearish” được sử dụng vì hình ảnh con gấu tương đồng với sự giảm giá trên thị trường. Giống như cách con gấu tấn công đối thủ từ trên xuống, thị trường bearish cũng có xu hướng giảm giá mạnh mẽ.

Thuật ngữ bearish không chỉ ám chỉ xu hướng giảm giá của một loại tài sản cụ thể, mà còn thể hiện sự giảm giá, giá trị và sự phát triển của một ngành nghề, lĩnh vực hoặc thị trường tài chính cũng như nền kinh tế.

Ngoài việc thể hiện sự giảm giá trong thời gian dài, thuật ngữ bearish cũng có thể ám chỉ các giai đoạn giảm giá trong thời gian ngắn, tùy thuộc vào đối tượng, khung thời gian và chiến lược giao dịch.

Bearish trong ngắn hạn

Thị trường bearish trong ngắn hạn xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn, từ vài phút đến vài ngày. Đây có thể là một đoạn giảm giá trong xu hướng tăng dài hạn hoặc một đợt điều chỉnh giảm trong thị trường bullish.

Dự đoán về thị trường bearish ngắn hạn thường dựa trên phân tích kỹ thuật hoặc tác động tâm lý từ sự kiện kinh tế. Các nhà đầu tư có thể tiên đoán sự giảm giá trong một khoảng thời gian ngắn.

Ví dụ: Thị trường bearish trong ngắn hạn của cặp USD/CAD trên khung thời gian M15.

Bearish trong dài hạn

Bearish trong dài hạn là xu hướng tổng thể của thị trường, khi giá cả giảm xuống trong thời gian rất dài, từ vài tuần đến vài năm. Trong khoảng thời gian này, giá có thể tăng và giảm không đều, nhưng tổng thể vẫn giảm.

Với nhà đầu tư chứng khoán, thị trường bearish thường tạo ra tâm lý bi quan và mất niềm tin vào kết quả kinh doanh công ty trong tương lai. Đối với các trader forex, những sự kiện kinh tế và chính trị tiêu cực có thể làm giảm giá đồng tiền của một quốc gia.

Ví dụ: Năm 2020 có thể coi là một năm bearish của cặp tỷ giá USD/CAD.

Bearish trong toàn ngành, toàn thị trường, toàn nền kinh tế

Chỉ số chứng khoán đại diện cho một ngành nghề hoặc toàn thị trường chứng khoán có thể phản ánh thị trường bearish. Ví dụ, chỉ số US30 phản ánh sức khỏe ngành công nghiệp Mỹ và VN Index đại diện cho toàn thị trường chứng khoán Việt Nam.

Khi nói rằng thị trường ngành công nghiệp Hoa Kỳ là bearish, có nghĩa là chỉ số US30 có xu hướng giảm. Tương tự, nếu chỉ số VN Index liên tục giảm, thị trường chứng khoán Việt Nam được xem là bearish. Mặc dù tổng thể thị trường giảm, không phải tất cả cổ phiếu trong đó đều bearish.

Đối với nền kinh tế, thuật ngữ bearish ám chỉ các biến số kinh tế tiêu cực của một quốc gia, bao gồm GDP, tỷ lệ thất nghiệp, cán cân thương mại, lãi suất, lạm phát, v.v.

Ví dụ: Thị trường bearish trong giai đoạn 2018-2020 của toàn thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thấy qua chỉ số VN Index.

Các đặc điểm và biểu hiện của thị trường bearish

Tương tự như đà tăng giá (bullish), đà giảm giá (bearish) cũng là thuật ngữ để chỉ xu hướng của một thị trường, nhưng ở đây là xu hướng giảm. Một xu hướng giảm thường có ba giai đoạn chính: bắt đầu, cao trào và suy thoái.

  • Bắt đầu: Giai đoạn này thường diễn ra sau một giai đoạn tăng giá dài hạn hoặc một thời gian tích lũy đi ngang. Trong giai đoạn này, giá có thể giảm nhẹ để chuẩn bị cho một đợt giảm mạnh sắp tới.
  • Cao trào: Ở giai đoạn này, nhà đầu tư bán ra một cách dè chừng, nhưng khi niềm tin vào thị trường giảm đi, lực bán trở nên mạnh hơn, kéo giá xuống sâu hơn. Tùy thuộc vào mức độ giảm giá, thời gian của giai đoạn này có thể kéo dài hoặc ngắn hơn.
  • Suy thoái: Khi giá giảm chậm lại và lực mua vượt lên trên lực bán, thị trường sẽ đảo chiều và đi lên.

Đặc điểm của thị trường bearish

Một thị trường bearish có thể được nhận dạng dựa trên hành vi giá trên biểu đồ. Các đặc điểm chính của thị trường bearish bao gồm:

  • Giá liên tục tạo các đáy mới thấp hơn và đỉnh mới thấp hơn.
  • Thị trường bearish bao gồm các đợt giảm giá liên tiếp, xen kẽ là các đợt điều chỉnh tăng nhẹ, không phá vỡ cấu trúc của xu hướng giảm.
  • Các đợt giảm giá có động lực giảm mạnh và mức độ giảm cao hơn so với các đợt điều chỉnh tăng trước đó.

Biểu hiện của thị trường bearish

Ngoài việc thể hiện đặc điểm qua hành vi giá trên biểu đồ, thị trường bearish còn phản ánh qua các yếu tố cơ bản như mối quan hệ cung – cầu, tâm lý nhà đầu tư và sự thay đổi của các biến số kinh tế.

  • Thứ nhất, trong thị trường bearish, nhu cầu bán ra cao hơn nhu cầu mua vào, tức là cung lớn hơn cầu, dẫn đến giảm giá.
  • Đối với nhà đầu tư chứng khoán, thị trường bearish thường tạo ra sự bi quan về sự tăng trưởng của cổ phiếu. Điều này khiến nhà đầu tư không muốn tham gia vào thị trường và thậm chí bán cổ phiếu để bảo toàn vốn. Tuy nhiên, đối với các nhà giao dịch sử dụng margin như forex, thị trường bearish cũng có thể mang lại cơ hội để kiếm lợi nhuận bằng cách tận dụng những đợt giảm giá mạnh mẽ.
  • Một điểm chung của cả forex và chứng khoán là thị trường bearish thường đi kèm với sự thay đổi tiêu cực của một số biến số kinh tế như GDP, tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát, hoặc các sự kiện chính trị như bầu cử, biểu tình, chiến tranh. Đối với chứng khoán, thị trường bearish ở từng cổ phiếu thường đi kèm với giảm sút của lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp.
  • Dù là đà tăng (bullish) hay đà giảm giá (bearish), các phương tiện truyền thông đều quan tâm đến thị trường tài chính. Tuy nhiên, trong thị trường chứng khoán, thị trường bearish thường gây ra sự hoang mang và lo lắng cho nhà đầu tư, do đó, mức độ cập nhật thông tin và tần suất đưa tin thường cao hơn.

Các chiến lược giao dịch hiệu quả trong thị trường bearish

Chiến lược đầu tư trên thị trường chứng khoán

Nếu như ở thị trường bullish, chiến lược giao dịch thuận xu hướng có thể được áp dụng chung cho cả thị trường chứng khoán và forex thì ở một thị trường bearish, chiến lược này là bất khả thi đối với các nhà đầu tư chứng khoán. Việc tham gia vào một vị thế bán trong thị trường bullish đối với nhà đầu tư chứng khoán chỉ là phương án đóng vị thế, giúp họ chốt lợi nhuận hoặc giảm thua lỗ hơn mà thôi chứ không phải là một chiến lược giúp họ kiếm thêm lợi nhuận khi thị trường đi xuống.

Hai chiến lược đầu tư hiệu quả và thường được sử dụng đối với nhà đầu tư chứng khoán trong thị trường bearish chính là bán khống (short selling) và phòng ngừa rủi ro bằng hợp đồng quyền chọn (Option contract).

Chiến lược bán khống chứng khoán

Chiến lược bán khống liên quan đến việc nhà đầu tư vay mượn cổ phiếu của công ty chứng khoán rồi bán ra với giá hiện tại của thị trường, sau đó đợi giá giảm rồi mua lại số cổ phiếu đã bán và trả lại cho công ty chứng khoán. Chênh lệch giữa giá bán ra và giá mua lại là lợi nhuận của nhà đầu tư, tất nhiên chưa tính đến lãi suất vay, phí giao dịch, phí hoa hồng…

Đây là một chiến lược đầu tư khá rủi ro, vì nếu thị trường giảm xuống như dự đoán, các bạn sẽ có lợi, ngược lại, nếu sai, bạn sẽ vừa chịu thua lỗ từ chênh lệch giá, từ các loại chi phí giao dịch và lãi suất vay mượn chứng khoán và cả rủi ro từ việc thu hồi cổ phiếu sớm từ công ty chứng khoán.

Để tìm hiểu chi tiết hơn về chiến lược bán khống này, các bạn có thể tham khảo qua bài viết sau:

Bán khống (short selling) là gì? Cách thực hiện bán khống ra sao?

Chiến lược phòng ngừa rủi ro bằng Hợp đồng quyền chọn

Trong thị trường bearish, nhà đầu tư chứng khoán thường phòng ngừa rủi ro giá xuống bằng Hợp đồng quyền chọn.

Khi đang nắm giữ cổ phiếu trong tài khoản, nếu dự đoán rằng giá cổ phiếu sẽ giảm xuống trong thời gian tới (thị trường bearish), nhà đầu tư sẽ bảo vệ danh mục này bằng việc mua quyền chọn bán (Mua Put Option). Với quyền chọn này, nhà đầu tư sẽ có quyền được bán số cổ phiếu trong tài khoản với một mức giá đã định trước, sau một khoảng thời gian xác định. Nếu giá cổ phiếu giảm như dự đoán, thay vì họ phải bán ra với giá thị trường đang rất thấp thì họ sẽ được bán với mức giá cao hơn. Ngược lại, nếu giá cổ phiếu tăng, họ có quyền không bán với mức giá trong hợp đồng mà bán với giá thị trường để có lợi nhuận nhưng bù lại, họ sẽ mất một khoản tiền chính là phí để mua Put Option đó.

Tìm hiểu chi tiết về Hợp đồng quyền chọn và các chiến lược đầu tư với Hợp đồng quyền chọn qua bài viết sau:

Hợp đồng quyền chọn (Option Contract) là gì?

Chiến lược giao dịch hiệu quả trên thị trường forex

Như đã nói ở trên, một trong những chiến lược giao dịch hiệu quả nhất trong thị trường bearish chính là giao dịch thuận xu hướng. Điều này có nghĩa là các bạn chỉ chờ đợi cơ hội để vào lệnh Sell, tìm kiếm lợi nhuận từ các đợt giảm giá mạnh trong một xu hướng chung đang giảm thay vì giao dịch đảo chiều phức tạp và rủi ro cao hơn.

Các bước thực hiện chiến lược giao dịch thuận xu hướng trong thị trường bearish:

Bước 1: Xác định thị trường bearish

Tùy thuộc vào phong cách giao dịch mà các bạn có thể lựa chọn công cụ, phương pháp để xác định hay nhận diện thị trường bearish.

  • Xác định thị trường bearish bằng chỉ báo kỹ thuật

Indicators là công cụ được khá nhiều trader sử dụng để xác định xu hướng hiện tại của thị trường. Các indicators phổ biến như MA, Bollinger Bands, MACD… nhưng đường trung bình động MA là chỉ báo cơ bản và dễ sử dụng nhất, đồng thời tính chất của MA cũng gần sát nhất với tính chất của thị trường bearish.

Đường MA thể hiện các giá trị trung bình trong lịch sử của giá ở mỗi giai đoạn nhất định, khi giá liên tục nằm dưới đường MA thì chứng tỏ giá đang giảm thấp hơn so với mức trung bình trong lịch sử của nó ? thị trường bearish.

Để xác định xu hướng thị trường, các bạn có thể sử dụng đường trung bình trượt đơn giản SMA. Chu kỳ của chỉ báo phụ thuộc vào các chiến lược giao dịch ngắn hạn hay dài hạn. Tuy nhiên, khi xác định xu hướng chung của thị trường, các bạn nên chọn những chu kỳ lớn trên những khung thời gian lớn như SMA (50), SMA(100) trên khung D1.

Đường giá nằm dưới và càng cách xa đường SMA thì nghĩa là mức độ giảm giá cao, hiện tượng này thường xảy ra ở giai đoạn cao trào của xu hướng. Ngược lại, ở giai đoạn bắt đầu, suy thoái hoặc khi mức độ giảm vừa phải/thấp thì giá sẽ vẫn sẽ nằm dưới nhưng có xu hướng chạm vào đường SMA trong các đợt điều chỉnh tăng.

Ví dụ: xác định thị trường bearish của cặp USD/JPY bằng SMA (50) trên khung D1

Trong thị trường bearish, giá nằm dưới đường SMA (50). Ở giai đoạn bắt đầu, giá nằm dưới nhưng gần sát đường SMA do mức giảm của giá chưa cao. Đến giai đoạn cao trào, lực bán tăng mạnh, mức độ giảm cao nên giá càng xa đường SMA. Cuối cùng, ở giai đoạn suy thoái, giá vẫn nằm dưới đường SMA nhưng có xu hướng tiến gần hơn, chuyển sang cắt rồi nằm trên đường SMA.

  • Xác định thị trường bearish bằng price action

Với phương pháp phân tích hành động giá price action, biểu đồ giá và cặp mắt quan sát của các bạn chính là công cụ duy nhất để xác định xu hướng chung của thị trường.

Một thị trường bearish sẽ được thể hiện thông qua đặc điểm chuyển động của giá trên biểu đồ, dựa vào các đặc điểm đó, chúng ta có thể kỳ vọng rằng thị trường đang có xu hướng giảm:

  • Giá di chuyển tạo đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước, đáy sau thấp hơn đáy trước
  • Xen kẽ các đợt giảm giá mạnh là những đợt điều chỉnh tăng nhẹ của thị trường

Ví dụ: thị trường bearish của cặp USD/CAD được xác định bằng phương pháp price action trên khung D1.

Tham khảo: Price action là gì? Phương pháp giao dịch price action toàn tập

Sau khi xác định xu hướng chung của thị trường, các bạn tiến hành các bước giao dịch cụ thể.

Bước 2: Vào lệnh

Tương tự bullish, chiến lược giao dịch thuận xu hướng trong thị trường bearish có điểm vào lệnh đẹp nếu các bạn tận dụng được những đợt pullback hoặc điều chỉnh tăng của thị trường.

Điểm vào lệnh đẹp nhất là khi các đợt điều chỉnh tăng kết thúc, giá bắt đầu giảm xuống lại theo xu hướng chung. Cách vào lệnh này có tỷ lệ Risk:Reward tốt hơn.

Các bạn có thể xác định tín hiệu vào lệnh bằng những công cụ khác nhau như:

  • Đường trung bình động MA: khi giá điều chỉnh tăng và chạm vào MA, sau đó quay đầu đi xuống lại. Các bạn có thể vào lệnh ngay khi giá vừa chạm vào MA nhưng để chắc chắn hơn, hãy chờ đợi tín hiệu xác nhận của một cây nến giảm ngay sau đó.
  • Đường trendline: nếu vẽ được đường trendline của xu hướng giảm thì vào lệnh khi giá điều chỉnh tăng, chạm vào trendline rồi quay đầu đi xuống lại.
  • Mô hình nến đảo chiều: trong trường hợp giá vẫn điều chỉnh tăng nhưng không chạm vào trendline hay MA, các bạn có thể vào lệnh bằng tín hiệu từ các mô hình giá đảo chiều giảm như Tweezer Top, Evening star, Bearish Engulfing, Bearish Reversal Pin bar, Grave-stone Doji…

Bước 3: Đặt cắt lỗ – stop loss

Đừng bao giờ bỏ qua bước quan trọng này trong bất kỳ chiến lược giao dịch nào.

  • Nếu vào lệnh bằng MA: đặt stop loss ngay phía trên đường MA, tại vị trí vào lệnh
  • Nếu vào lệnh bằng trendline: đặt stop loss ngay phía trên trendline tại vị trí vào lệnh
  • Nếu vào lệnh bằng mô hình nến đảo chiều: tùy thuộc vào từng mô hình nến mà sẽ có những cách cắt lỗ khác nhau, nhưng thông thường là đặt ngay trên mức giá cao nhất của mô hình.

Bước 4: Chốt lời – take profit

Các bạn có thể sử dụng tín hiệu đảo chiều xu hướng để chốt lời như sự xuất hiện của các mô hình nến đảo chiều tăng, khi giá cắt MA từ dưới lên, khi giá cắt trendline từ dưới lên… hoặc bất cứ khi nào mức lợi nhuận mục tiêu đã đạt được.

Chiến lược đa lệnh kết hợp trailing stop.

Chiến lược này chỉ khuyến khích sử dụng khi các bạn chớp được thời cơ ở giai đoạn bắt đầu hoặc mới chuyển sang giai đoạn cao trào của xu hướng.

Chiến lược đa lệnh được thực hiện như sau: sau lệnh đầu tiên, nếu xuất hiện tín hiệu vào lệnh tiềm năng thì các bạn có thể đặt thêm một lệnh nữa, các bước giao dịch như trên, đồng thời dời stop loss của lệnh đầu tiên đến vị trí stop loss của lệnh thứ hai. Tương tự như thế đối với lệnh 3, lệnh 4…

Lưu ý: khi sử dụng chiến lược này, các bạn phải xem xét mức độ giảm của xu hướng ở giai đoạn cao trào vì nếu mức độ giảm vừa phải, thời gian bùng nổ kéo dài thì chiến lược đa lệnh sẽ khả thi hơn so với mức độ giảm cao, diễn ra trong thời gian ngắn.

Ví dụ: sử dụng chiến lược đa lệnh kết hợp trailing stop trong thị trường bearish trên cặp NZD/USD ở khung D1

Khi giá cắt đường SMA (50) từ trên xuống và tạo các đỉnh thấp hơn, đáy thấp hơn thì thị trường đang bắt đầu chuyển sang xu hướng giảm – bearish.

  • Lệnh Sell 1 được thực hiện khi giá điều chỉnh tăng và chạm vào đường SMA (50), đồng thời tại đây, mô hình nến đảo chiều giảm Evening star xuất hiện, tín hiệu giá giảm được củng cố. Vào lệnh khi mô hình nến Sao Hôm kết thúc. Stop loss ngay phía trên mức giá cao nhất của mô hình.
  • Sau đó, giá giảm với lực tương đối mạnh, đường giá cách xa đường SMA, thị trường đang ở giai đoạn cao trào của xu hướng. Lúc này, giá sẽ hiếm khi chạm vào đường trung bình nên các bạn có thể tìm tín hiệu vào lệnh dựa vào những công cụ khác.
  • Khi giá tiếp tục điều chỉnh tăng thì mô hình đảo chiều giảm Đỉnh nhíp xuất hiện, cơ hội vào lệnh Sell 2. Đợi khi mô hình kết thúc thì vào lệnh, đặt stop loss ngay phía trên mô hình, đồng thời dời stop loss của lệnh Sell 1 đến vị trí stop loss của lệnh Sell 2.
  • Tương tự, mô hình Sao Hôm xuất hiện cung cấp tín hiệu để các bạn vào lệnh Sell 3, rồi mô hình Đỉnh nhíp cho tín hiệu vào lệnh Sell 4. Phương pháp đặt stop loss và trailing stop tương tự như các lệnh ở trên.
  • Ở tình huống này, có 2 tín hiệu để các bạn take profit. Mô hình Đáy nhíp xuất hiện, báo hiệu thị trường đảo chiều tăng, đóng lệnh khi mô hình này kết thúc hoặc giá phá vỡ đường trung bình SMA từ dưới lên bằng một cây nến tăng với thân dài, chốt lời khi cây nến này đóng cửa.

Kết luận: Tính chất và chiến lược giao dịch hiệu quả trong thị trường bearish

Tiếp nối chuỗi bài viết về thị trường bearish, kienthucforex.com hy vọng rằng những kiến thức đã được chia sẻ sẽ giúp các bạn nắm bắt được tính chất và đặc điểm của thị trường này, đồng thời áp dụng chiến lược giao dịch hiệu quả.

Trước khi tiến vào phần kết luận này, chúng ta cần nhớ rằng không có một chiến lược duy nhất phù hợp trên mọi điều kiện của thị trường. Tuy nhiên, chúng tôi xin đề xuất một số gợi ý để bạn có thể xây dựng chiến lược giao dịch hiệu quả trong thị trường bearish.

1. Xác định xu hướng giảm

Đầu tiên, hãy xác định xu hướng giảm của thị trường bearish. Điều này có thể được nhận biết qua các biểu đồ giá, các chỉ báo kỹ thuật và các yếu tố cơ bản của thị trường. Việc nhận diện xu hướng giảm sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan về tình hình thị trường và đưa ra quyết định giao dịch phù hợp.

2. Tìm kiếm điểm vào lệnh

Sau khi đã xác định xu hướng giảm, hãy tìm kiếm điểm vào lệnh phù hợp. Các điểm vào lệnh có thể là các mô hình giá, phá vỡ mức hỗ trợ, hoặc sự kết hợp của các chỉ báo kỹ thuật. Quan trọng là bạn phải có một phương pháp nhất định để xác định điểm vào lệnh và tuân thủ nó.

3. Quản lý rủi ro

Trong giao dịch thị trường bearish, quản lý rủi ro là vô cùng quan trọng. Hãy đặt một mức stop loss hợp lý để bảo vệ vốn đầu tư của bạn khỏi những biến động không mong muốn. Đồng thời, hãy xác định một mức take profit phù hợp để đảm bảo rủi ro và lợi nhuận trong giao dịch của bạn được cân đối.

4. Đọc hiểu về tin tức và yếu tố cơ bản

Thị trường bearish không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố kỹ thuật mà còn phụ thuộc vào các yếu tố cơ bản. Hãy đọc hiểu về tin tức kinh tế, sự kiện quan trọng và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến thị trường. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân và tác động của các biến động giá và đưa ra quyết định giao dịch chính xác.

Với những gợi ý trên, chúng tôi hy vọng rằng bạn đã có cái nhìn tổng quan về cách xây dựng chiến lược giao dịch hiệu quả trong thị trường bearish. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng việc áp dụng chiến lược và quản lý rủi ro là công việc liên tục và đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỷ luật. Chúc bạn thành công trong các giao dịch tương lai!

CHÚC CÁC BẠN THÀNH CÔNG.